1. Anasayfa
  2. Yargıtay
  3. 21. Hukuk Dairesi
  4. HİZMET TESPİTİ DAVALARININ KAMU DÜZENİNİ İLGİLENDİRMESİ NEDENİYLE ÖZENLE YÜRÜTÜLMESİ GEREKTİĞİ

HİZMET TESPİTİ DAVALARININ KAMU DÜZENİNİ İLGİLENDİRMESİ NEDENİYLE ÖZENLE YÜRÜTÜLMESİ GEREKTİĞİ

Yazdırılabilir versiyonu indir
Özet: Mahkemece yapılacak iş; davacının askerlik yaptığı tarihi araştırmak, davalı sulama birliğinin ihtilaflı döneme ait ücret bordrolarının ve puantaj kayıtlarının tamamının aslını veya onaylı örneklerini getirtmek, bildirim yapılmayan dönemlere dair ücret ödeme bordrolarında davacının imzasının bulunup bulunmadığını saptamak, davacının işyeri özlük dosyasının eksiksiz ve onaylı bir örneğini işyerinden istemek, işveren birliğin ihtilaflı dönemde yönetici ve üyelerini tespit ederek dinlemek, davacının bildirimin dışındaki dönemde ücretini ne şekilde aldığını ve davaya konu dönemde davalı birliğin başkanının davacının babası olmasına rağmen çocuğunun çalışmalarını bildirmemesinin gerekçelerini araştırmak, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına dair belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve haklı bir nedene dayanıyor ise bu takdirde tanık sözlerine itibar ederek davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip davacının çalışmasının niteliğini somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
T.C.
Yargıtay
21. Hukuk Dairesi
E: 2014/3919 K: 2014/18311 K.T.: 23.09.2014
DAVA: Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılardan Koruklu Sulama Birliği Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
KARAR : 1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalılardan Koruklu Sulama Birliği Başkanlığı’nın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-) Dava, davacının 1999-2002 yılları arasında davalı Sulama Birliği Başkanlığında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulüyle hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de, bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı kanunun 79/10. ve 5510 sayılı kanunun 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu sebeple özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına dair belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay HGK’nın 16.09.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 03.11.2004 gün 2004/21- 480-579 Sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı Sulama Birliği tarafından 16253 sicil numaralı işyerinden davacı adına 10.05.1999 ve 01.12.2002 tarihli işe giriş bildirgelerinin verildiği ve bu işyerinden 01.05.2001 – 21.05.2001, 01.01.2003 – 30.09.2009 tarihleri arasındaki çalışmalarının bildirildiği, davaya konu dönemde davalı birliğin başkanının davacının babası olduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda, dava dilekçesinde davacının ‘ölçüm memuru’ olarak çalıştığı belirtilmesine rağmen, beyanı hükme esas alınan davacı tanıklarının, davacının ‘Halkla İlişkiler Uzmanı’ olarak çalıştığını beyan ettikleri, davacı tanıklarının davacının çalışmasını doğrulamasına rağmen, davalı tanıklarının çalışmadığını beyan ettikleri, tanık beyanları arasındaki çelişki giderilmeden ve davacının askerlik yaptığı tarih araştırılmadan hüküm kurulduğu görülmüştür.
Yapılacak iş; davacının askerlik yaptığı tarihi araştırmak, davacının çalışmalarının geçtiği sulama birliğinin kamusal görev yapan bir birlik olduğunu ve bu şekilde faaliyet gösteren kuruluşların çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemenin belgelere dayandırılması asıl olduğundan, davalı sulama birliğinin ihtilaflı döneme ait ücret bordrolarının ve puantaj kayıtlarının tamamının aslını veya onaylı örneklerini getirtmek, bildirim yapılmayan dönemlere dair ücret ödeme bordrolarında davacının imzasının bulunup bulunmadığını saptamak, davacının işyeri özlük dosyasının eksiksiz ve onaylı bir örneğini işyerinden istemek, işveren birliğin ihtilaflı dönemde yönetici ve üyelerini tespit ederek dinlemek, davacının bildirimin dışındaki dönemde ücretini ne şekilde aldığını ve davaya konu dönemde davalı birliğin başkanının davacının babası olmasına rağmen çocuğunun çalışmalarını bildirmemesinin gerekçelerini araştırmak, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına dair belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve haklı bir nedene dayanıyor ise bu takdirde tanık sözlerine itibar ederek davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip davacının çalışmasının niteliğini somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalılardan Koruklu Sulama Birliği Başkanlığı’nın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, temyiz harcının istenmesi halinde temyiz edene iadesine, 23.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yazdırılabilir versiyonu indir

Bu içtihat yardımcı oldu mu?

Aynı Dairenin Başka İçtihatları